Pytanie „faktoring czy kredyt obrotowy" zadaje mi prawie każdy przedsiębiorca, który pierwszy raz zderzył się z zatorem płatniczym. Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje, ale nie brzmi tak, jak większość się spodziewa. To nie jest wybór między tańszym a droższym. To wybór między finansowaniem, które ocenia Ciebie, a finansowaniem, które ocenia Twoich kontrahentów.
Jedna różnica, z której wynikają wszystkie pozostałe
Kredyt obrotowy to pieniądze pod Twoją zdolność kredytową. Bank sprawdza bilans, rachunek zysków i strat, historię w BIK, obroty na koncie i to, ile lat działasz. Jeśli firma ma pół roku, nie ma zamkniętego roku obrotowego ani historii, to nie ma czego oceniać i wniosek pada.
Faktoring to pieniądze pod fakturę, którą już wystawiłeś. Szerzej opisuję to w tekście o tym, czym jest kredyt faktoringowy. Faktor nie pyta przede wszystkim o Twoją zdolność, tylko o to, czy kontrahent zapłaci. Jeśli sprzedajesz do dużej, wypłacalnej firmy, to ryzyko siedzi po jej stronie, a nie po Twojej. Dlatego faktoring bywa dostępny dla firmy, która w banku nie ma czego szukać.
Z tej jednej różnicy wynika cała reszta: dostępność, tempo, koszt, wpływ na bilans i to, co się stanie, gdy kontrahent nie zapłaci.
Zerknę na Twoje faktury, terminy odbiorców i historię w banku. Powiem, czy w Twojej sytuacji tańszy będzie kredyt obrotowy, czy faktoring, i w którym banku masz realne szanse. Konsultacja jest bezpłatna.
Umów rozmowęPorównanie punkt po punkcie
| Kryterium | Kredyt obrotowy | Faktoring |
|---|---|---|
| Co jest oceniane | Twoja firma: bilans, BIK, obroty | Twój kontrahent i jakość faktury |
| Staż firmy | Zwykle od 12 do 24 miesięcy wzwyż | Bywa dostępny od pierwszych faktur |
| Czas do pieniędzy | Od kilku dni do kilku tygodni | Zwykle 24-72 godziny od zgłoszenia |
| Limit | Sztywny, ustalony przy umowie | Rośnie razem ze sprzedażą |
| Zabezpieczenie | Często hipoteka, weksel, poręczenie | Sama wierzytelność |
| Wpływ na BIK | Widoczne zobowiązanie kredytowe | Zwykle nie obciąża jak kredyt |
| Koszt | Odsetki od wykorzystanej kwoty | Prowizja od każdej faktury plus odsetki |
Kiedy kredyt obrotowy wygrywa
Kredyt obrotowy jest zwykle tańszy, jeśli potrzebujesz finansowania ciągłego i przewidywalnego. Płacisz odsetki tylko od kwoty, którą faktycznie wykorzystujesz, a przy rachunku bieżącym z limitem możesz schodzić do zera i nie płacić nic.
Wybierz kredyt, gdy: masz co najmniej dwa zamknięte lata, czystą historię w BIK, sprzedajesz do wielu drobnych odbiorców (faktoring przy rozdrobnionej sprzedaży się nie opłaca) albo potrzebujesz pieniędzy na coś, co nie wynika z faktur, jak zapas towaru przed sezonem.
Kiedy faktoring wygrywa
Faktoring wygrywa wszędzie tam, gdzie kredyt jest niedostępny albo za wolny. Firma w pierwszym roku (temu poświęciłem osobny tekst o faktoringu od pierwszego dnia działalności), po odmowie w banku, z zaległością w ZUS, ze skokowo rosnącą sprzedażą, której żaden sztywny limit nie nadąży obsłużyć.
Druga sytuacja to długie terminy płatności przy dużych, solidnych odbiorcach. Jeśli sprzedajesz do sieci handlowej z terminem 90 dni, faktoring zamienia tę fakturę w gotówkę w dwa dni, a koszt jest pochodną tych 90 dni, nie całego roku.
Ile to naprawdę kosztuje
Tu popełnia się najwięcej błędów. Prowizja faktoringowa rzędu 1,5 procent od faktury brzmi drożej niż kredyt oprocentowany na kilkanaście procent rocznie, ale to porównanie jabłek do gruszek.
Policzmy fakturę na 100 000 zł z terminem 60 dni. Faktoring z prowizją 1,5 procent kosztuje 1 500 zł za te 60 dni. Kredyt obrotowy na tę samą kwotę i ten sam okres przy oprocentowaniu 12 procent w skali roku kosztuje około 2 000 zł odsetek. Faktoring wychodzi taniej, o ile faktycznie korzystasz z niego tylko przez te 60 dni.
Odwróć sytuację: potrzebujesz 100 000 zł przez cały rok. Kredyt to około 12 000 zł. Faktoring przy sześciu cyklach po 60 dni to sześć prowizji, czyli 9 000 zł plus odsetki od zaliczek. Różnica się zmniejsza, a przy krótszych terminach płatności kredyt zaczyna wygrywać.
Zasada praktyczna: im dłuższy termin płatności i im bardziej nieregularne zapotrzebowanie, tym bardziej opłaca się faktoring. Im bardziej stałe i przewidywalne, tym bardziej kredyt.
Czego nie widać w tabelach
Faktoring wchodzi w relację z kontrahentem
Przy faktoringu jawnym Twój odbiorca dostaje informację, że ma płacić na konto faktora. Część firm się tego obawia, choć w branżach takich jak transport czy handel to standard i nikogo nie dziwi. Jeśli to problem, jest faktoring cichy, ale kosztuje więcej i nie każdy faktor go oferuje.
Regres decyduje, kto ponosi ryzyko
W faktoringu z regresem, jeśli kontrahent nie zapłaci, pieniądze zwracasz Ty. To w praktyce pożyczka pod fakturę. W faktoringu bez regresu ryzyko przejmuje faktor, ale prowizja jest wyższa. Sprawdź to w umowie, zanim ją podpiszesz, bo to najczęściej pomijany zapis.
Kredyt obciąża zdolność na przyszłość
Kredyt obrotowy widnieje w BIK jako zobowiązanie i zmniejsza zdolność przy kolejnych wnioskach. Sam faktoring działa tu inaczej, co rozwijam w tekście o tym, czy faktoring obniża zdolność kredytową. Jeśli planujesz w ciągu roku kredyt inwestycyjny albo hipotekę, warto to policzyć wcześniej.
Można mieć jedno i drugie
Najczęstszy błąd to traktowanie tego jako wyboru „albo, albo". Wiele firm, z którymi pracuję, ma kredyt obrotowy na stałą lukę w kasie i faktoring na szczyty sezonu albo na jednego dużego odbiorcę z długim terminem. Bank zwykle nie ma nic przeciwko, o ile faktoring nie dotyczy wierzytelności, które są zabezpieczeniem kredytu.
Jak wybrać w pięć minut
Odpowiedz sobie na trzy pytania. Czy masz dwa zamknięte lata i czysty BIK? Jeśli nie, faktoring jest realnie jedyną szybką opcją. Czy Twoi odbiorcy to duże, wypłacalne firmy? Jeśli tak, faktoring będzie tani i łatwo dostępny. Czy potrzeba jest stała przez cały rok? Jeśli tak, policz kredyt, bo prawdopodobnie wyjdzie taniej.
Jeśli po tych pytaniach nadal nie masz pewności, to zwykle znaczy, że sytuacja jest niestandardowa i warto policzyć oba warianty na konkretnych liczbach Twojej firmy, zamiast wybierać z tabeli.
Najczęstsze pytania
Co jest tańsze: faktoring czy kredyt obrotowy?
Zależy od tego, jak długo korzystasz z finansowania. Przy fakturze z terminem 60 dni faktoring z prowizją 1,5 procent kosztuje 1 500 zł od 100 000 zł, a kredyt obrotowy przy 12 procent rocznie około 2 000 zł. Przy finansowaniu przez cały rok proporcja się odwraca i kredyt wypada taniej.
Czy można mieć jednocześnie kredyt obrotowy i faktoring?
Tak i wiele firm tak robi. Kredyt pokrywa stałą lukę w kasie, faktoring bierze na siebie szczyty sezonu i duże faktury z długimi terminami. Bank zwykle nie ma nic przeciwko, o ile faktoring nie dotyczy wierzytelności stanowiących zabezpieczenie kredytu.
Czy faktoring jest dostępny dla firmy bez historii?
Tak, bo faktor ocenia przede wszystkim Twojego kontrahenta, a nie Twoją zdolność kredytową. Jeśli sprzedajesz do dużej, wypłacalnej firmy, staż Twojej działalności schodzi na dalszy plan. Kredyt obrotowy w takiej sytuacji zwykle nie jest osiągalny.
