„Kredyt faktoringowy" to termin, którego nie znajdziesz w prawie bankowym ani w ofercie żadnego poważnego faktora. Ludzie używają go jednak często i zwykle mają na myśli jedną z dwóch rzeczy. Rozróżnienie ich jest istotne, bo to dwa różne produkty z różnym rozkładem ryzyka.
Znaczenie pierwsze: faktoring z regresem
To najczęstsze rozumienie. Pełne porównanie obu produktów opisałem w tekście o faktoringu i kredycie obrotowym. Faktor wypłaca zaliczkę pod fakturę, ale jeśli kontrahent nie zapłaci, pieniądze zwracasz Ty. Ekonomicznie to pożyczka zabezpieczona wierzytelnością, stąd potoczna nazwa „kredyt".
Ryzyko niewypłacalności kontrahenta zostaje po Twojej stronie. Zobowiązanie zostaje w Twoim bilansie, a bank przy wniosku kredytowym potraktuje je podobnie do kredytu krótkoterminowego. Rozwijam to w tekście o tym, czy faktoring obniża zdolność kredytową.
Przejrzę zapisy o regresie, cesji i prowizjach, i powiem, co realnie oznaczają dla Twojej firmy. Zanim podpiszesz, a nie po.
Umów rozmowęZnaczenie drugie: kredyt pod zastaw wierzytelności
To produkt bankowy, nie faktoringowy. Bank udziela kredytu, a zabezpieczeniem jest cesja Twoich należności. Formalnie to kredyt: jest w BIK, ma harmonogram, obciąża zdolność.
Różnica wobec faktoringu jest zasadnicza. Bank nie zajmuje się Twoimi fakturami, nie monitoruje spłat od kontrahentów, nie przejmuje windykacji. Daje pieniądze i chce ich zwrotu, a wierzytelności są tylko zabezpieczeniem.
Jak je odróżnić w praktyce
| Cecha | Faktoring z regresem | Kredyt pod wierzytelności |
|---|---|---|
| Kto obsługuje faktury | Faktor | Ty |
| Kto monitoruje spłaty | Faktor | Ty |
| Widoczność w BIK | Zwykle brak | Pełna |
| Limit | Rośnie ze sprzedażą | Sztywny |
| Wymagana historia | Krótka lub żadna | Zwykle 2 lata |
| Kontrahent wie | Tak, przy faktoringu jawnym | Zwykle nie |
Na co uważać w umowie
Zakres regresu. Sprawdź, po ilu dniach od terminu płatności faktor żąda zwrotu. Bywa 14, bywa 60. Ta różnica przy dużych fakturach jest odczuwalna.
Prowizja od faktur zapłaconych w terminie. Część umów nalicza ją niezależnie od tego, czy zaliczka była w ogóle potrzebna.
Minimalny obrót. Wiele umów zawiera zobowiązanie do faktorowania określonej kwoty miesięcznie, a niewykonanie oznacza opłatę.
Cesja globalna. Jeśli obejmuje wszystkie wierzytelności, tracisz możliwość zabezpieczenia nimi czegokolwiek innego.
Które rozwiązanie wybrać
Jeśli masz krótką historię, potrzebujesz szybko i chcesz, żeby ktoś zdjął z Ciebie pilnowanie płatności, to faktoring, najlepiej bez regresu, jeśli Cię na niego stać.
Jeśli masz dobrą historię, chcesz najniższego kosztu i nie przeszkadza Ci obsługa należności we własnym zakresie, kredyt pod wierzytelności zwykle wypadnie taniej.
Nazwa „kredyt faktoringowy" sama w sobie nic nie mówi. Zapytaj wprost, czy jest regres i kto obsługuje faktury. Te dwa pytania rozstrzygają, z czym masz do czynienia.
Dlaczego ta nazwa w ogóle powstała
Określenie przyjęło się, bo dla przedsiębiorcy różnica bywa nieistotna w momencie, gdy potrzebuje pieniędzy. Dostaje gotówkę pod faktury i nazywa to kredytem, bo tak brzmi każde finansowanie.
Różnica staje się istotna później: przy wniosku o kolejne finansowanie, przy sprzedaży firmy, przy kontroli albo gdy kontrahent nie zapłaci. Wtedy okazuje się, że umowa, którą się podpisało, ma konkretne skutki.
Skutki księgowe, o których warto wiedzieć
Faktoring bez regresu to sprzedaż wierzytelności. Należność schodzi z bilansu, pojawia się gotówka, a różnica idzie w koszty finansowe. Suma bilansowa maleje, wskaźniki płynności się poprawiają.
Faktoring z regresem księguje się jak zobowiązanie. Należność zostaje w aktywach, po stronie pasywów pojawia się zobowiązanie wobec faktora. Suma bilansowa rośnie, a wskaźnik zadłużenia się pogarsza.
Ta sama kwota, ta sama faktura, dwa zupełnie różne obrazy firmy w sprawozdaniu. Jeśli planujesz w najbliższym roku wniosek kredytowy albo rozmowy z inwestorem, warto wybrać świadomie.
Trzy pytania przed podpisaniem
Czy jest regres i po ilu dniach. To rozstrzyga, kto ponosi ryzyko i jak wygląda Twój bilans.
Czy cesja jest globalna. Jeśli obejmuje wszystkie wierzytelności, obecne i przyszłe, tracisz je jako zabezpieczenie czegokolwiek innego na lata.
Jaki jest całkowity koszt na jednej fakturze. Poproś o wyliczenie na konkretnym przykładzie: faktura 100 000 zł, termin 60 dni, zapłacona w terminie. Suma wszystkich prowizji i odsetek w złotówkach. To jedyne porównywalne między ofertami.
Najczęstsze pytania
Czy kredyt faktoringowy to oficjalna nazwa produktu?
Nie. Nie znajdziesz jej w prawie bankowym ani w ofercie poważnego faktora. Potocznie oznacza albo faktoring z regresem, albo kredyt bankowy zabezpieczony cesją wierzytelności. To dwa różne produkty.
Jak odróżnić faktoring z regresem od kredytu pod wierzytelności?
Zadaj dwa pytania: kto obsługuje i monitoruje faktury oraz czy produkt trafia do BIK. W faktoringu robi to faktor i zwykle nie ma go w BIK. W kredycie obsługujesz należności sam, a zobowiązanie jest w BIK w pełni widoczne.
Na co uważać w umowie?
Na zakres regresu, czyli po ilu dniach od terminu faktor żąda zwrotu, na cesję globalną obejmującą wszystkie wierzytelności, na prowizję naliczaną także od faktur zapłaconych w terminie oraz na zobowiązanie do minimalnego obrotu miesięcznego.
