Linia kredytowa w rachunku bieżącym to najwygodniejsze finansowanie obrotowe, jakie oferuje bank. Problem w tym, że żeby ją dostać, trzeba być firmą, która najmniej jej potrzebuje. Faktoring rozwiązuje ten sam problem, czyli gotówkę zamrożoną w obrocie, ale w sposób, który w dłuższej perspektywie daje zupełnie inne skutki.
Linia kredytowa i kredyt rewolwingowy: jeden produkt, dwie nazwy
Bank przyznaje limit, na przykład 300 000 zł. Wykorzystujesz 100 000 zł, spłacasz i limit znów jest pełny. Odsetki naliczane są dziennie, tylko od faktycznego zadłużenia. Banki nazywają to linią kredytową, kredytem odnawialnym albo kredytem rewolwingowym. Technicznie bywa różnica: linia w rachunku spłaca się automatycznie każdym wpływem, a rewolwing uruchamia się dyspozycją. W porównaniu z faktoringiem działają jednak tak samo, więc wszystko poniżej dotyczy obu.
Zaleta jest oczywista: pieniądze są dostępne od razu, bez wniosków, a gdy ich nie używasz, kosztują niewiele. Przy dobrze zarządzanej płynności to najtańsze finansowanie obrotowe na rynku.
Wady są dwie. Żeby dostać limit, potrzebujesz dwóch, trzech zamkniętych lat, dodatniego wyniku, czystego BIK i często zabezpieczenia. Firmy z problemem płynności zwykle tych warunków nie spełniają. Do tego limit jest sztywny: ustalony na podstawie wyników w chwili podpisania umowy. Jeśli firma urośnie dwukrotnie, limit zostaje ten sam, a podniesienie oznacza nowy wniosek i nową ocenę.
Jeśli limit przestał wystarczać, a bank chce kolejnego zamkniętego roku, faktoring potrafi pokryć różnicę w dwa tygodnie. Sprawdzę, co da się zrobić w Twojej sytuacji.
Umów rozmowęJak działa faktoring
Zgłaszasz fakturę, dostajesz zaliczkę, kontrahent płaci faktorowi. Limit nie wynika z Twojej historii, tylko z tego, ile i komu sprzedajesz. Więcej faktur do wiarygodnych odbiorców oznacza więcej finansowania, bez odnawiania umowy i czekania na decyzję kredytową. Dlatego faktoring bywa dostępny od pierwszych faktur, co opisuję w tekście faktoring dla startupów i mikrofirm.
Wada: jest droższy przy stałym, pełnym wykorzystaniu i wymaga sprzedaży fakturowanej do firm z odroczonym terminem.
Kredyt rewolwingowy a faktoring: różnice w tabeli
| Kryterium | Linia kredytowa / rewolwing | Faktoring |
|---|---|---|
| Podstawa limitu | Zdolność kredytowa firmy | Wartość i jakość faktur |
| Wymagana historia | 2-3 lata | Bywa od pierwszych faktur |
| Zmiana limitu | Nowy wniosek i decyzja | Automatycznie ze sprzedażą |
| Koszt przy braku użycia | Prowizja za gotowość | Zero |
| Koszt przy stałym użyciu | Zwykle niższy | Zwykle wyższy |
| Elastyczność użycia | Dowolny cel | Tylko pod faktury |
| Zabezpieczenie | Często wymagane | Sama wierzytelność |
| Widoczność w BIK | Pełna, obciąża zdolność | Zwykle poza BIK |
Ukryte koszty linii kredytowej
Linia wygląda na najtańszą, dopóki nie policzy się wszystkiego. Poza odsetkami są zwykle: prowizja przygotowawcza, prowizja za gotowość od niewykorzystanej części (rzędu 0,3 do 1 procent rocznie), prowizja za odnowienie i koszt zabezpieczenia, jeśli wymagana jest hipoteka albo wycena. Przy limicie 500 000 zł wykorzystywanym średnio w 30 procentach te opłaty potrafią podwoić efektywny koszt w stosunku do samego oprocentowania.
Faktoring nie ma kosztu gotowości. Nie zgłaszasz faktur, nie płacisz nic. Dla firm o sezonowej sprzedaży to bywa argument decydujący.
Odnowienie i kowenanty, czyli ryzyko, którego nie ma w faktoringu
Limit jest przyznawany zwykle na 12 miesięcy. Przy odnowieniu bank ponownie ocenia firmę i jeśli wyniki się pogorszyły, limit może zostać obniżony, obwarowany dodatkowymi warunkami albo cofnięty, nawet przy terminowych spłatach. Dla firm w branżach cyklicznych to argument nie do przecenienia: linia potrafi zniknąć dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna.
Umowy często zawierają też kowenanty, czyli zobowiązania do utrzymania wskaźników (na przykład zadłużenia do EBITDA poniżej ustalonego poziomu) albo do niezaciągania nowych zobowiązań bez zgody banku. Naruszenie daje bankowi prawo wypowiedzenia umowy, co potrafi zaskoczyć firmę rosnącą przez akwizycje albo inwestującą z innych źródeł.
Faktoring takich warunków zwykle nie ma, bo faktor zabezpiecza się wierzytelnością i patrzy na bieżące faktury, a nie na Twój ostatni bilans. Firma po słabym roku łatwiej utrzyma faktoring niż linię. Jak faktoring wygląda z perspektywy banku, opisuję w tekście faktoring a zdolność kredytowa i bilans.
Rachunek na konkretnych liczbach
Firma potrzebuje 400 000 zł przez 4 miesiące w roku i nic przez pozostałe 8.
Limit 400 000 zł: odsetki przy 11 procent za 4 miesiące to około 14 700 zł, plus prowizja za gotowość 0,5 procent od limitu za 8 miesięcy, czyli 1 330 zł, plus prowizja za odnowienie. Razem około 18 000 zł.
Faktoring: dwa cykle po 60 dni na łączną wartość faktur 800 000 zł przy prowizji 1,5 procent to 12 000 zł, bez kosztów w pozostałych miesiącach.
Przy nierównym zapotrzebowaniu faktoring wygrywa mimo wyższej stawki jednostkowej. Odwróć proporcje na 10 miesięcy użycia, a wynik odwróci się równie wyraźnie. Na własnych danych policz: dla linii odsetki od średniego wykorzystania plus prowizja za gotowość od reszty limitu plus opłaty roczne, dla faktoringu prowizję od faktur, które faktycznie zgłosisz, razy liczbę cykli. Przy stałym wykorzystaniu powyżej 60 procent limitu linia zwykle wygrywa, poniżej 40 procent przy nierównym zapotrzebowaniu wygrywa faktoring.
Dwie sytuacje z praktyki
Faktoring wygrywa mimo wyższej ceny
Firma transportowa z obrotem 4 mln zł rocznie miała linię na 200 000 zł. Wystarczała, dopóki kontrakt nie podniósł obrotów do 9 mln. Zapotrzebowanie wzrosło do około 700 000 zł, a bank potrzebował nowego roku obrotowego, żeby rozważyć podwyżkę. Faktoring pokrył różnicę w dwa tygodnie, bo limit wynikał z faktur, które firma już wystawiała.
Linia jest bezkonkurencyjna
Firma usługowa z równym zapotrzebowaniem 150 000 zł przez cały rok, sprzedająca do wielu drobnych klientów. Faktoring przy rozdrobnionych fakturach to koszmar operacyjny i wysoki koszt jednostkowy.
Jak wybrać
Linia albo rewolwing, gdy masz stabilną, dojrzałą firmę, dobrą historię kredytową, przewidywalne zapotrzebowanie i wielu drobnych odbiorców. Faktoring, gdy rośniesz szybko, sprzedajesz kilku dużym odbiorcom z długimi terminami, masz krótką historię albo rysę w BIK, a zapotrzebowanie jest nierówne i sezonowe.
Jeśli masz jedno i drugie, użyj mniejszej linii na bieżące drobne potrzeby, a faktoringu na duże faktury z długim terminem. Linia zostaje tania, bo jest niewielka, a faktoring bierze na siebie skoki. Szersze porównanie, także z kredytem obrotowym w harmonogramie, znajdziesz w tekście faktoring czy kredyt obrotowy: co wybrać.
Najczęstsze pytania
Czym linia kredytowa i rewolwing różnią się od kredytu obrotowego?
Są odnawialne: po spłacie limit wraca do pełnej wysokości i korzystasz z niego ponownie bez nowego wniosku. Zwykły kredyt obrotowy to osobna umowa z własnym harmonogramem, która po spłacie się kończy.
Co jest tańsze, linia kredytowa czy faktoring?
Przy stałym wykorzystaniu powyżej 60 procent limitu tańsza jest linia. Przy wykorzystaniu poniżej 40 procent i nierównym zapotrzebowaniu wygrywa faktoring, bo nie płacisz nic w miesiącach bez zgłoszonych faktur.
Czy za niewykorzystany limit się płaci?
Zwykle tak. Prowizja za gotowość wynosi najczęściej od 0,3 do 1 procent rocznie od niewykorzystanej części. Przy limicie 500 000 zł używanym sporadycznie to kilka tysięcy złotych rocznie za samą dostępność środków.
Czy bank może cofnąć linię kredytową?
Tak, przy corocznym odnowieniu albo po naruszeniu kowenantu. Jeśli wyniki się pogorszyły, limit bywa obniżony albo cofnięty mimo terminowych spłat. Faktoring oparty na bieżących fakturach nie ma tego ryzyka.



